ເຂົ້າໃຈອັດເງີນເຟີ້ ສປປ ລາວ ເຂົ້າໃຈສະພາບເສດຖະກິດ

1. ພາບລວມ

• ອັດຕາເງີນເຟີ້ສະເລ່ຍ 25 ປີ: 7.2% ຕໍ່ປີ

• ຈຸດສູງສຸດ: ~31% (2023) ຈາກຜົນກະທົບຂອງກີບອ່ອນຄ່າ ແລະ ລາຄາສິນຄ້ານຳເຂົ້າ

• ຈຸດຕ່ຳສຸດ: ~0.6% (2009) ຍ້ອນວິກິດການການເງິນໂລກກົດດັນຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ລາຄາສິນຄ້າ

• ທ່າອ່ຽງປັດຈຸບັນ: ເຄິ່ງຕົ້ນປີ 2026 ອັດຕາເງີນເຟີ້ຫຼຸດລົງຢູ່ລະດັບ 7–10% ສະແດງເຖິງການຜ່ອນຄາຍລົງເທື່ອລະກ້າວ.

2. ປັດໃຈຫຼັກທີ່ກະຕຸ້ນເງີນເຟີ້

• ລາຄານໍ້າມັນເຊື້ອໄຟ – ການເໜັງຕີງຂອງລາຄາໂລກກະທົບຕົ້ນທຶນຂົນສົ່ງ ແລະ ຜະລິດ.

• ລາຄາອາຫານ – ເຂົ້າ, ຊີ້ນ, ພຶດຜັກ ມີຜົນຕໍ່ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຄົວເຮືອນໂດຍກົງ.

• ສີນຄ້າອຸປະໂພກບໍລິໂພກ, ຄ່າບໍລິການ

• ອັດຕາແລກປ່ຽນ – ກີບອ່ອນຄ່າເຮັດໃຫ້ສິນຄ້ານຳເຂົ້າ ແລະ ວັດຖຸດິບແພງຂຶ້ນ.

  • ກຳລັງຊື້ຫຼຸດລົງ – ຄົວເຮືອນລາຍໄດ້ຕ່ຳ ແລະ ປານກາງໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໜັກ.

  • ຕົ້ນທຶນທຸລະກິດສູງ – ວິສາຫະກິດທີ່ອີງໃສ່ວັດຖຸດິບນຳເຂົ້າປະສົບບັນຫາກຳໄລ ແລະ ການແຂ່ງຂັນ.

  • ການລົງທຶນຕ່າງປະເທດ – ຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງດ້ານລາຄາອາດກະທົບຕໍ່ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຂອງນັກລົງທຶນ.

  • ໜີ້ສາທາລະນະ – ອັດຕາເງີນເຟີ້ສູງຍົກພາລະການຊຳລະໜີ້ທີ່ເປັນສະກຸນເງິນຕ່າງປະເທດ.ການເພິ່ງພານຳເຂົ້າ – ລາວຕ້ອງນຳເຂົ້າເຊື້ອໄຟ, ເຄື່ອງຈັກ, ສິນຄ້າອຸປໂພກ ແລະ ວັດຖຸດິບອຸດສາຫະກຳ.

    3. ໄລ່ຍະການປ່ຽນແປງ

    ໄລຍະ	ສະເລ່ຍ	ລັກສະນະ
    2000–2007	8.6%	ໄລຍະເຕີບໂຕສູງ, ລາຄານໍ້າມັນ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການແຮງ
    2008–2012	5.1%	ວິກິດການໂລກກົດໃຫ້ເງີນເຟີ້ຫຼຸດລົງ
    2013–2019	3.5%	ສະພາບຄ່ອນຂ້າງໝັ້ນທຽມ
    2020–2021	3.2%	ໂຄວິດກົດຄວາມຕ້ອງການ ແຕ່ສະບຽງຂາດແຄນ
    2022–2023	27.0%	ກີບອ່ອນຄ່າ + ລາຄາພະລັງງານ ແລະ ອາຫານພຸ່ງສູງ
    2024–2026*	12.4%	ຜ່ອນຄາຍລົງ ແຕ່ຍັງສູງກວ່າໄລຍະກ່ອນ 2022

4. ຜົນກະທົບຕໍ່ເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມ

• ກຳລັງຊື້ຫຼຸດລົງ – ຄົວເຮືອນລາຍໄດ້ຕ່ຳ ແລະ ປານກາງໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໜັກ.

• ຕົ້ນທຶນທຸລະກິດສູງ – ວິສາຫະກິດທີ່ອີງໃສ່ວັດຖຸດິບນຳເຂົ້າປະສົບບັນຫາກຳໄລ ແລະ ການແຂ່ງຂັນ.

• ການລົງທຶນຕ່າງປະເທດ – ຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງດ້ານລາຄາອາດກະທົບຕໍ່ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຂອງນັກລົງທຶນ.

• ໜີ້ສາທາລະນະ – ອັດຕາເງີນເຟີ້ສູງຍົກພາລະການຊຳລະໜີ້ທີ່ເປັນສະກຸນເງິນຕ່າງປະເທດ.
  

  5. ເຄື່ອງມືການຄຸ້ມຄອງອັດຕາເງີນເຟີ້ (ຄຳແນະນຳ)

  1. ນະໂຍບາຍການເງິນແບບລະມັດລະວັງ – ສືບຕໍ່ປັບຂຶ້ນອັດຕາດອກເບ້ຍນະໂຍບາຍ ເພື່ອດູດຊຶມສະພາບຄ່ອງ ແລະ ຄວບຄຸມການຂະຫຍາຍສິນເຊື່ອ.

  2. ການຄຸ້ມຄອງອັດຕາແລກປ່ຽນ – ໃຊ້ມາດຕະການແຊກແຊງຢ່າງມີຈັງຫວະ ເພື່ອສະຖຽນລະພາບກີບ, ຫຼຸດຜ່ອນການສົ່ງຕໍ່ລາຄານຳເຂົ້າ.

  3. ຫຼຸດຜ່ອນການເພິ່ງພານຳເຂົ້າ – ສົ່ງເສີມການຜະລິດພາຍໃນ (ກະສິກຳ, ພະລັງງານທົດແທນ, ອຸດສາຫະກຳປ່ຽນແທນການນຳເຂົ້າ) ເພື່ອສ້າງຄວາມຍືນຍົງດ້ານສະບຽງ.

  4. ການຄຸ້ມຄອງລາຄາສິນຄ້າຈຳເປັນ – ຕິດຕາມ ແລະ ກຳນົດລາຄາອ້າງອີງສຳລັບເຂົ້າ, ຊີ້ນ, ນໍ້າມັນ ເພື່ອປ້ອງກັນການສ້າງລາຄາທີ່ບໍ່ເປັນທຳ.

  5. ການສື່ສານນະໂຍບາຍ – ສື່ສານແຜນການຄຸ້ມຄອງເງີນເຟີ້ຢ່າງໂປ່ງໃສ ເພື່ອສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນໃຫ້ຕະຫຼາດ ແລະ ປັບຄາດຄະເນອັດຕາເງີນເຟີ້.

  6. ການຮ່ວມມືກັບຄູ່ຄ້າ – ເຈລະຈາສ້າງສັນຍາການຄ້າທີ່ໝັ້ນຄົງ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຄວາມສ່ຽງດ້ານລາຄາສິນຄ້ານຳເຂົ້າ.
          ສະຫຼຸບ: ເງີນເຟີ້ລາວກຳລັງຜ່ອນຄາຍລົງໃນປີ 2026 ແຕ່ຍັງຢູ່ໃນລະດັບສູງກວ່າໄລຍະຍາວ. ການສືບຕໍ່ມາດຕະການດ້ານການເງິນ, ການຄຸ້ມຄອງອັດຕາແລກປ່ຽນ ແລະ ການຫັນປ່ຽນໂຄງສ້າງການຜະລິດຈະເປັນກຸນແຈສຳຄັນໃນການນຳເງີນເຟີ້ກັບຄືນສູ່ລະດັບທີໝັ້ນຄົງ.